Śląskie Centrum Reumatologii, Rehabilitacji i Zapobiegania Niepełnosprawności im. gen. Jerzego Ziętka w Ustroniu sp. z o.o.

 PORADY 10.04.2020

 

 

 

 

Informacje na temat COVID-19 dla osób z obniżoną odpornością , ich rodzin i opiekunów.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                                    Źródło: MP

*****

Ważna uwaga, że ból zapalny to ból stawów w nocy i nad ranem. Bole, które pojawiają się w ciągu dnia nie zawsze maja tylko komponentę zapalną  to także bóle związane z trwałymi zmianami w obrębie stawów takimi jak zwyrodnienie, usztywnienie. Analogowa, wizualna skala oceny bólu jest wiarygodnym narzędziem umożliwiającym określenie nasilenia bólu.

Cyklicznie powtarzane pomiary intensywności bólu za pomocą skali VAS (Visual Analog Scale)umożliwiają ocenę skuteczności leczenia

 

VAS

skala bolu

 

 

*****

Aktywność choroby ocenia się na podstawie badan laboratoryjnych: ocena wskaźników zapalenia CRP, OB oraz pacjent wypełnia kwestionariusz choroby BADSDAI oraz VAS – aktywności bólu w ciągu ostatnich 7 dni.

6 BASFI

 

 

*****

Pacjent , który jest kwalifikowany do leczenia biologicznego ma ocenianą aktywność choroby w trakcie dwóch kolejnych wizyt lekarskich , w odstępie min 4 tygodni. Pacjent  w tym okresie w kontynuuje  leczenie  niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi w dawce  tolerowanej lub maksymalnej rekomendowanej.

*****

II. kryterium radiologiczne

obustronne zmiany zapalne w stawach krzyżowo-biodrowych 2–4 stopnia lub jednostronne 3–4 stopnia

rozpoznanie pewne – spełnione kryterium radiologiczne i ≥1 kryterium kliniczne

rozpoznanie prawdopodobne – spełnione 3 kryteria kliniczne lub tylko kryterium radiologiczne

na podstawie: ArthritisRheum., 1984; 27: 361

******

I. kryteria kliniczne

1) ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej utrzymujący się przez ≥3 mies., zmniejszający się po ćwiczeniach, nieustępujący w spoczynku

2) ograniczenie ruchomości odcinka lędźwiowego kręgosłupa zarówno w płaszczyźnie strzałkowej, jak i czołowej

3) ograniczenie ruchomości klatki piersiowej w porównaniu ze stanem prawidłowym dla wieku i płci

******

Leczenie chorób reumatycznych  lekami biologicznymi jest możliwe poprzez kwalifikację do programów lekowych NFZ

Pacjenci chorujący na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa mogą być kwalifikowani przez Lekarza Reumatologa , którzy maja rozpoznanie ZZSK na podstawie kryteriów nowojorskich z uwzględnieniem  zmian zapalnych uwidocznionych w zdjęciu radiologicznym stawów krzyżowo- biodrowych.

Zmodyfikowane kryteria nowojorskie:

  • kryteria kliniczne
  • kryteria radiologiczne

                                                                                                                                                                                   

*******

V) Badania diagnostyczne

RTG stawu barkowego w projekcji przednio-tylnej czasem wykonuje się dodatkowe projekcje

Badanie ultrasonograficzne barku- bardzo ważne w diagnostyce bólu barku

Badanie rezonansu magnetycznego

Oraz w zależności od diagnozy: badanie artroskopowe, scyntygrafia i inne

***************

Badania diagnostyczne

RTG stawu barkowego w projekcji przednio-tylnej czasem wykonuje się dodatkowe projekcje

Badanie ultrasonograficzne barku- bardzo ważne w diagnostyce bólu barku

Badanie rezonansu magnetycznego

Oraz w zależności od diagnozy: badanie artroskopowe, scyntygrafia i inn

 

 

 *******

 

 IV )

 

Badania diagnostyczne

RTG stawu barkowego w projekcji przednio-tylnej czasem wykonuje się dodatkowe projekcje

Badanie ultrasonograficzne barku- bardzo ważne w diagnostyce bólu barku

Badanie rezonansu magnetycznego

Oraz w zależności od diagnozy: badanie artroskopowe, scyntygrafia i inne

)

******

III) Najczęstsze przyczyny bólu barku

 

             Złamania, blizny, zwapnienia, zapalenie kaletki i jej przerost, zwapnienia więzadeł i ścięgien

               Wyrośla chrzestno-kostne, anomalie wyrostka barkowego lub kruczego

*******

II)

  1. Zapalenie kaletki maziowej .Bol pojawia się w określonych pozycjach zależnych od ucisku i podrażnienia zajętej procesem zapalnym kaletki maziowej.
  2. Zapalenie torebki stawowej i ścięgien. Ból występuje podczas pracy mięśni. Przy wykonywaniu czynności w ciągu dnia, może wystepowac w nocy przy ułożeniu na chorym barku.
  3. Uszkodzenie stożka rotatorów i/lub sięgna głowy długiej m. dwugłowego. Występuje utrata siły lub wypadnięcie funkcji zajętych procesem chorobowym mięśni.

 

******

I)Bolesny bark

Zespól bolesnego barku przebiega zazwyczaj w 3 etapach

  1. Zapalenie kaletki maziowej
  2. Zapalenie torebki stawowej i ścięgien
  3. Uszkodzenie stożka rotatorów i/lub ścięgna głowy długiej m. dwugłowego ramienia

******

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? NOWOTWORY

U chorych na RZS ryzyko rozwoju choroby nowotworowejjest zbliżone do osób zdrowych. Niemniej istnieją pewne nowotwory, które moga pojawić się częściej. Są to nowotwory węzłów chłonnych- chłoniaki, co może wynikać z przewlekłego stanu zapalnegozwiązanego z RZS. Ponadto cżesciej obserwuje się raka płuc, natomiast rzadziej raka piersi i jelita grubego (prawdopodobnie na skutek zwiększonego przyjmowania przez pacjentów NLPZ). Na podstawie licznych obserwacji, nie stewierdzono, żeby obecnie stosowane leczenie, w tym biologiczne LMPCH zwiększało ryzyko rozwoju nowotworów. W przypadku planowania zastosowania biologicznych LMPCH i w czasie ich stosowania zaleca się badanie przesiewowe zmian skórnychw celu ewentualmej idetyfikacji nowotworów skóry. 

******

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? DEPRESJA

RZS to przewlekłe schorzenie, które przebiega z bólem i zmęczeniem. Może spowodować utratę sprawności, niezależności czy też pracy. Szacuje się, że depresja może dotyczyć nawet połowy chorych na RZS, jednak czesto nie jest ona rozpoznawana. Wiadomo, że im większa aktywność choroby, tym gorsze sa wyniki leczenia depresji, co z kolei skutkujenasileniem objawów stawowych a także ogólnych.

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Mam RZS czy mogę dalej pracować?

W okresie dużej aktywności choroby praca fizyczna jest czesto niemożliwa i przeciwskazana. Obecnie dzięki nowoczesnemu leczeniu wielu chorych nie musi przerywac na stałe swojej aktywnosci zawodowej, co pozwala zmniejszyć koszty związane z ich nieobecnością w pracy oraz uniknąctrwałego jej zaprzestania. U niewielkiej części chorychistnieje potrzeba dostosowania stanowiska pracy , jego zmiany lub przekwalifikowania.

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

 Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? Jak dbać o stawy?

Utrzymanie równowagi między wypoczynkiem i ćwiczeniami jest jedną z najważniejszych rzeczy, które należy osiągnąć. Ćwiczenia powinny być prowadzone w każdym okresie choroby, zarówno w remisji, jak i w czasie zaostrzenia. Jednak ich zakres zależny jest od aktywności choroby, stopnia uszkodzenia stawów, miejsca dysfunkcji i wymaga wielokrotnej modyfikacji, określanej pod kierunkiem lekarza i fizjoterapeuty. Regularne, właściwie dobrane ćwiczenia, sprzyjają odżywieniu chrząstki stawowej, zwiększeniu zakresu ruchów, przywróceniu prawidłowej pracy mięśni oraz pomagają przywrócić utracone funkcje stawów i kończyn.

  • Znakiem „STOP” jest sytuacja, gdy w wyniku wykonywanej czynności stawy stają się nadmiernie ciepłe i spuchnięte lub zaczynają nadmiernie boleć. Jeśli żadne z tych objawów nie pojawią się, to można ćwiczyć dalej.
  • Jeśli masz dobry dzień, nie przepracowuj się! Szczególnie dotyczy to prac domowych oraz ogrodowych. Zadbaj o ergonomię np. używaj miotły i grabi na długim kiju.

******

 Patologie kolana:

 

Barwnikowo-kosmkowe zapalenie błony maziowej

 

Miejscowe

Rozlane

Objawy to przewlekły wysięk i obrzęk stawu kolanowego z towarzyszącym uczuciem sztywności kolana.

Diagnostyka: USG, MRI stawu kolanowego

Rozpoznanie –to badanie histopatologiczne wycinka błony maziowej pobrane w trakcie artroskopii.

Leczenie : chirurgiczne

 

 

 *****

 

Chrzęstniakowość błony maziowej

Objawy; uczucie obrzęku kolana, pobolewania, okresowe wysięki, rzadko bloki i uciekanie stawu.

Diagnostyka –badanie RTG stawu kolanowego

Leczenie; chirurgiczne usuniecie zajętej procesem chorobowym błony maziowej

 

  1. Zapalenie kaletki przedrzepkowej, podrzepkowej, okolicy więzadła pobocznego strzałkowego   -zwykle leczenie zachowawcze

 

KOLANO

 /Osteoklinika-dr-nmed-Monika-Kirwil/

 

 

 *****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego

 

Dieta roślinna

 Paul Pitchford badacz z zakresu nauk o żywieniu uważa,że  przyczyną bólu i stanów zapalnych w organiźmie są tłuszcze zwierzęce- główne źródło kwasu arachidonowego, który zapoczątkowuje  wytwarzanie wywołujących ból i stany zapalne niekorzystnych prostagladyn oraz leukotrienów. Profesor Kolasińska z USA zajmująca się niefarmakologicznymi metodami leczenia chorób reumatologicznych podczas jednego z  międzynarodowych kongresów reumatologicznych stwierdziła, że najwięcej pozytywnych efektów leczenia obserwuje się u pacjentów z RZS na dietach niskokalorycznych. Podobne doniesienia są ze Skandynawii z Carolinska Institute. Dieta wegańska niskotłuszczowa wytłumia proces reumatoidalnego zapalenia stawów. W Polsce zwolenniczką diety opartej na  roślinach (warzywa, owoce,kasze, strączki,orzechy i nasiona plus suplementacja wit B12 i D3) w leczeniu RZS jest dr Edyta Biernat-Kałuża oraz dr Ewa Dąbrowska propagatorka postów owocowo-warzywnych.

 

Prawidłowe stosowanie diety wegańskiej przez osoby z tendencją do stanów zapalnych wymaga konsultacji z doświadczonym dietetykiem.

Zanim zaczniesz stosowac jakąkolwiek ścisłą dietę zawsze skonsultuj się z wykwalifikowanym i doświadczonym specjalistą ds. żywienia, który pomoże Ci uniknąć ewentualnych błędów mogących pogorszyć Twój stan zdrowia.

****

 Porady dr n.med. Macieja Lewickiego

 

Zdrowa dieta. Czyli jak się odżywiać?

Zmniejsz ilość spożywanych tłuszczów!

Tłuszcz ma ponad dwa razy więcej kalorii niż cukry i białko.

  • Uważaj na słodycze, w których jest także ukryty tłuszcz- sprawdzaj etykiety.
  • Jeśli jesz mięso usuwaj z niego tłuszcz, wybieraj chude kawałki
  • Wystrzegaj się tłuszczy trans (margaryna, olej palmowy), olei w plastikowych opakowaniach oraz nadmiaru tłuszczy nasyconych (tłuszcze zwierzęce oraz tłuszcz kokosowy).Zamiast smażyć i grillować ,paruj, gotuj, duś lub piecz potrawy.

 

****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego cz.1

 

Zapobieganie nadwadze i otyłości

Styl życia ma największy wpływ na zdrowie każdego człowieka. Składają się na niego aktywność fizyczna, sposób odżywiania, używki tj. nikotyna i alkohol oraz higiena życia-sen i odpoczynek. Produkty pełnoziarniste wywołują dłużej uczucie sytości ,ponadto dostarczają błonnik, witaminy i składniki mineralne, których nie ma w przetworzonych ziarnach. Ogranicz wszystkiego rodzaju produkty do picia, w których jest zwiększona zawartość cukrów prostych, służących do ich dosłodzenia (także tych które zawierają słodziki).

****

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego cz.2

Wpływ diety na aktywność RZS

  • Dieta z małą zawartością sodu oraz dieta z małą podażą magnezu mają działanie zmniejszające aktywność choroby. Prawdopodobnie odbywa się to przez wpływ stężenia sodu na funkcje komórek układu immunologicznego.
  • Dieta z dużą zawartością metioniny może powodować zwiększenie ciężkości zapalenia stawów -wykazano to na modelu zwierzęcym zapalenia stawów
  • W niektórych publikacjach wykazano, że stosowanie diety wegetariańskiej może mieć wpływ na RZS - były to badania w populacji norweskiej , jednak badana grupa nie była dobrze scharakteryzowana między innymi w zakresie innych problemów zdrowotnych np. dotyczących nietolerancji i alergii na pokarmy.
  • Siedmiodniowy częściowy post i następnie dieta wegańska, bezglutenowa mają korzystny zmniejszający  liczbę komórek nasilających proces zapalny . Obserwacja roczna pokazała także poprawę pod względem liczby stawów bolesnych, obrzękniętych i zmniejszenia wskaźników zapalenia (OB i białka C-reaktywnego)
  • Dieta środziemnomorska (bogata między innymi w kwasy omega-3) powodowała zmniejszenie odczuwania bólu oraz aktywności choroby u pacjentów z RZS.

****

 Porady dr n.med. Macieja Lewickiego cz.3

Dieta jest jednym z istotnych elementów powrotu do zdrowia. Nie działaj schematycznie, sprawdź które produkty nasilają u Ciebie stan zapalny. Spersonalizuj dietę tak, aby nie wystąpiły zaburzenia niedoborowe.

Skuteczna suplementacja  jest wtedy, kiedy stosuje się produkty wysokiej jakości. Powinny być one rekomendowane przez osoby mające doświadczenie w ich stosowaniu (lekarze, farmaceuci), a także powinny mieć odpowiedni skład produktu i pochodzić najlepiej od renomowanych producentów.

Warto wprowadzić w diecie prebiotyki, czyli substancje stanowiące pokarm dla prawidłowej flory jelitowej. Znajdują się one w zbożach z pełnego przemiału, w otrębach i warzywach. Dodatkowo warto stosować tzw. skrobię oporną czyli zawartą w zimnym makaronie, ryżu, w niedojrzałych bananach, cykorii czy szparagach. Jeśli chodzi o stosowanie probiotyków - czyli tzw. "dobrych bakterii lub grzybów" -w przypadkach potrzeby odtworzenia prawidłowej flory jelitowej, stosuj wyłącznie preparaty przebadane z oznaczonymi szczepami. Minimalny czas trwania takiej terapii wynosi 3 miesiące. 

 

****

Rzadkie choroby reumatologiczne:

Zespoły autozapalne

To grupa chorób charakteryzujących się wysoką gorączką a procesem zapalnym mogą być objęte błony śluzowe, skóra , przewód pokarmowy, ośrodkowy układ nerwowy. Towarzyszy temu ból lub zapalenie stawów.

Jednym z zespołów autozapalnych jest zespól TRAPS.

Objawy:

  • epizody gorączek trwające od kilku do 14 dni o różnym okresie odstępu czasu miedzy kolejnymi nawrotami.
  • Gorączce towarzyszy bol mięśni z charakterystycznym obrzękiem i zaczerwieniem skóry nad bolesnym mięśniem. Towarzyszą temu bol stawów, objawy oczne, objawy neurologiczne.
  • W badaniach laboratoryjnych wysokie wskaźniki stanu zapalnego; przyśpieszone OB., zwiększone CRP oraz zwiększone stężenia immunoglobulin IgA, IgG, IgM.

Leczenie rozpoczyna się od podawania glikokortykosteroidów .

 

Eozynofilowe zapalenie powięzi (choroba Shulmana)

Rzadka choroba tkanki łącznej o niewyjaśnionej etiologii i patogenezie zaliczana do zespołów twardzinopodobnych. Charakteryzuje się zwłóknieniem skóry i tkanek podskórnych ze znacznym stwardnieniem powięzi. Niekiedy dochodzi do zajęcia n. wewnętrznych.

Początek choroby zwykle  47-57 rż, kobiety chorują 1,3-2,1 x częściej niż mężczyźni

Czynniki ryzyka:

  • stres
  • intensywny wysiłek fizyczny
  • długotrała ekspozycja na zimno, uraz
  • przyjmowanie niektórych statyn, fenytoiny,podskórnej heparyny, żelaza i.v.

 

Kryteria rozpoznania:

 

Kryteria duże

Symetryczne lub niesymetryczne, rozsiane(kończyny, tułów, brzuch) lub zlokalizowane obrzęk, stwardnienie i zgrubienie skóry i tkanki podskórnej

Biopsja z charakterystycznym dla choroby obrazem

Kryteria małe

Obwodowa eozynofila>0,5 G/L

hypergammaglobulinemia

 

****

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego cz.4

 Znaczenie kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 dla organizmu

Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 są niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Budują one błonę w komórkach , są prekursorami różnych, które regulują ciśnienie krwi i proces zapalny. Organizm człowieka ma ograniczoną możliwość ich syntezy, dlatego powinny być dostarczone z zewnątrz z pokarmem. Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka istotna jest także nie tylko ilość kwasów tłuszczowych , ale także zachowanie odpowiedniej proporcji pomiędzy kwasami omega-3 a omega-6. Wiadomo bowiem, że kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne, natomiast omega-6 w nadmiarze mają efekt nasilający zapalenie. Zaleca sie by proporcja kwasów omega-3 do omega-6 wynosiła 1:4, choć najlepiej by było , aby 1:1. Długołańcuchowe kwasy omega-3 takie jak: kwas eikozapentaenowy ( EPA) i kwas dokozaheksaenowy  (DHA)  występują w tłustych rybach np. w łososiu, tuńczyku, makreli, śledziach czy sardynkach oraz w kurzych jajach. Natomiast w oleju lnianym, rzepakowym i orzechach włoskich można znaleźć inny kwas omega-3  - kwas α-linolenowy (ALA). Kwasy omega-6 - szczególnie kwas arachidonowy (ARA) są prekursorami licznych substancji nasilających proces zapalny w organizmie. Z kolei inny kwas z tej grupy- kwas gamma-linolenowy (GLA) ma działanie przeciwzapalne. GLA można znaleźć w oleju z wiesiołka, oleju z pestek  czarnej porzeczki oraz w dużej ilości - bo aż w 22%- w oleju z ogórecznika.

****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego  cz.1

Stosowanie suplementacji kwasów omega -3 i omega-6 u chorych na RZS

Dieta bogata w produkty, w których występują kwasy mega-3 jest bardzo korzystna dla zdrowia. Jednak nie jest łatwo dostarczać odpowiednią ilość kwasów omega-3 wyłącznie z codzienna dietą, dlatego warto zastosować ich suplementację.

Należy dokładnie zapoznać się z informacją od producenta danego suplementu znajdującą sie na lub w opakowaniu. Staraj się wybierać tylko te preparaty które są wystandaryzowane na odpowiednią zawartość EPA i DHA. Jeśli masz wątpliwości , porównaj preparaty różnych producentów. Nie bój się zasięgnąć informacji u farmaceuty. Stosowanie jako suplementów diety kwasów omega-3 (EPA +DHA) w ilości dziennej od 2000 mg do 3000 mg (2-3 g) może mieć korzystny wpływ na zmniejszenie odczuwania bólu stawów oraz zmniejszać aktywność choroby. Należy systematycznie prowadzić suplementację kwasów omega-3  w odpowiednich dawkach, ponieważ pierwsze pozytywne efekty mogą wystąpiC dopiero po  3 miesiącach ich stosowania. Zawsze sprawdzaj datę ważności na opakowaniu oraz przechowuj go w odpowiednich warunkach. Pozwoli to uniknąć procesu utleniania się kwasów omega-3 zawartych w suplemencie ich przekształcenia w szkodliwie działające wolne rodniki. Jako ochronę przed tym procesem stosuje się naturalny konserwant jakim jest witamina E. Zachowaj szczególną ostrożność przed rozpoczęciem i w czasie suplementacji kwasów omega-3 , kiedy przyjmujesz leki, w których substancją czynną jest: kwas acetylosalicylowy, tiklopidyna, klopidogrel,  acenokumarol,  wawaroksaban, ryrfaryna, debigatran, rywaroksaban.

****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego cz.2

Zawsze konsultuj planowaną suplementację kwasami omega-3 ze swoim lekarzem, a w trakcie jej stosowania pamiętaj o badaniach kontrolnych. Choć w badaniach stosowano duże dawki GLA , to dla działania przeciwzapalnego  wystarczająca jest jego mniejsza ilość - 450 mg dziennie. Podobnie jak w przypadku kwasów omega-3 pierwsze pozytywne efekty można zaobserwować najwcześniej po 3 miesiącach suplementacji GLA. Korzystne efekty na serce  i naczynia obserwuje się juz przy dawce dziennej wynoszącej 1000 mg kwasów omega-3. W RZS działanie zmniejszające aktywność choroby wymaga przyjmowania większych dawek : 2000mg-3000 mg dziennie. Najlepszym w suplementacji RZS wydaje sie być połączenie EPA i DHA z GLA.

Osoby dorosłe nie powinny przekraczać dawki dziennej witaminy A powyżej 3000ug  retinolu. Stosowanie tranu przez ciężarne kobiety wymaga szczególnego nadzoru, zwłaszcza w I trymestrze ciąży. Aby zwiększyć ilość kwasów omega-3 w diecie bezpieczniej jest nie stosować suplementów zawierających tran, ale te które zawierają olej z ryb. Zawsze w sprawie planowanej suplementacji poproś o opinię swojego lekarza. 

****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Nie bój się ćwiczyć

Wiele osób z RZS boi się ćwiczyć ze strachu przed bólem lub zrobieniem sobie krzywdy.

Badania pokazują, że osoby cierpiące na RZS mogą brać udział w regularnych, odpowiednich ćwiczeniach bez szkody dla stawów i pogarszania objawów choroby. Zacznij od ćwiczeń dopasowanych do Twojej kondycji i sprawności fizycznej. Jeśli masz problemy ze stawami biodrowymi lub kolanowymi, unikaj ćwiczeń takich jak biegi i skoki. Pomóc może ci fizjoterapeuta. Unikaj sportów kontaktowych takich jak piłka nożna, czy koszykówka, a także wymagających intensywnego wysiłku jak squash. Step aerobik nie jest odpowiedni, ponieważ trzeba wykonywać częste ruchy, niekorzystne dla chorych stawów jak podskoki.

***

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Jakie typy ćwiczeń są najlepsze? cz.1

  • Ćwiczenia stawów kończyn dolnych i górnych w odciążeniu w wodzie lub za pomocą specjalistycznego sprzętu.
  • Ćwiczenia siłowe wymagające użycia trochę większej siły mięśni, niż codzienne czynności. Wykonuj je przy użyciu specjalnych ciężarków na dłonie i nogi, maszyn do ćwiczeń lub taśm wywierających opór.
  • Ćwiczenia rozciągające pomogą Ci utrzymać ruchomość stawów i mięśni np. joga, tai chi, pilates lub proste ćwiczenia rozciągające.
  • Ćwiczenie prawidłowej postawy przed lustrem.
  • Chodzenie z wykorzystaniem kijków Nordic Walking, co redukuje obciążenie stawów i zwiększa aktywność mięśni.

***

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Jakie typy ćwiczeń są najlepsze? cz.2

  • Ćwiczenia oddechowe
  • Kometka/badminton
  • Jazda na rowerze oraz taniec rekreacyjny są formami wysiłku, które nie obciążają nadmiernie stawów
  • Korzystne jest również stosowanie technik tkanek miękkich(taśmy powięziowe, techniki powięziowe, terapia punktów spustowych, drenaż limfatyczny, PNF, techniki z zakresu medycyny manualnej – prowadzone przez fizjoterapeutę)
  • Naucz się wykonywać ćwiczenia prawidłowo, aby nie robić sobie krzywdy.
  • Stale zwiększaj siłę, jakiej używasz w czasie ćwiczeń, aby rozwijać mięśnie.
  • Korzystaj z rehabilitacji ambulatoryjnej, stacjonarnej i uzdrowiskowej oraz fizykoterapii. Najskuteczniej przeciwbólowo działa krioterapia miejscowa i ogólnoustrojowa, TENS i laseroakupunktura. Skuteczna jest też magnetoterapia, laseroterapia i ultradźwiękoterapia.

***

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Jak dużo należy ćwiczyć?

Każdej dorosłej osobie zaleca się codziennie 30 minut wysiłku fizycznego. Możesz to robić jednorazowo w partiach po 10 i 15 minut. Jeśli chorujesz i od dłuższego czasu nie ćwiczysz, to zacznij od krótkich sesji i systematycznie wydłużaj czas trwania wysiłku. Nie zapominaj, że codzienne czynności, takie jak uprawianie ogródka czy chodzenie po schodach, to także ćwiczenia. Zapytaj fizjoterapeutę o wygodne i chroniące stawy sposoby pracy w ogródku czy wchodzenia po schodach.

 

***

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Czy chory na RZS może uprawiać sport?

Jak najbardziej możesz uprawiać sport, jednak nie w okresie zaostrzenia i nie takie dyscypliny, które nadmiernie obciążają stawy. Zawsze wybieraj wygodne obuwie z gruba podeszwą pochłaniającą energię uderzenia . Przed ćwiczeniami zrób rozgrzewkę.

***

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Czy ćwiczenia są rekomendowane dla chorych na RZS?

Ćwiczenia fizyczne są ważną częścią radzenia sobie z RZS. Chorzy na RZS, którzy ćwiczą mają:

Lepszą siłę mięśniową

Większą zdolność radzenia sobie z codziennymi obowiązkami,

Lepszy humor i ogólne samopoczucie

Lepszą kondycję fizyczną

Łatwiej utrzymują masę ciała.

*****

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Jak wprowadzać zmiany?

Na podstawie podanych rad wypracuj własne metody na zmniejszenie obciążenia stawów. Wprowadzaj zmiany pojedynczo. Zacznij od poprawy czynności, które sprawiają Ci najwięcej bólu. Skoncentruj uwagę na usprawnianiu stawów o największym znaczeniu dla sprawności funkcjonalnej. Ćwicz nowe ruchy, aż poczujesz się swobodnie podczas ich wykonywania. Dąż do przywrócenia sprawności sprzed zaostrzenia choroby. Korzystaj z zaopatrzenia ortopedycznego , które pomoże zmniejszyć ból, odciążyć stawy, stabilizować i zapobiegać upadkom np. kule, laski, balkoniki, buty ortopedyczne, wkładki, stabilizatory ,kortezy itp. Wprowadź udogodnienia w mieszkaniu (przystosowanie kuchni i łazienki np. wymień zwykłe krany na baterie z dźwignią)

***

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Jak radzić sobie z bólem cz. 2

Ból może ograniczać pewne codzienne czynności , ale nie musi przejąć kontroli nad Twoim życiem. Nie bój się bólu, raczej myśl o nim jako o sygnale ostrzegawczym i podejmij działanie. Oto niektóre  czynności, które musisz wdrożyć:

  • Ćwicz! Badania naukowe dowiodły, że odpowiednie ćwiczenia fizyczne pomagają zmniejszyć ból, a także zwiększają ruchomość stawów, wzmacniają mięśnie, które utrzymują stawy, redukują stres oraz poprawiają sen. Fizjoterapeuta lub Twój lekarz pomogą ci dobrać odpowiednie ćwiczenia.
  • Używaj okładów ciepłych i zimnych. Skorzystaj z piętnastominutowej ciepłej kąpieli lub termofora, aby zrelaksować mięsnie i stymulować krążenie krwi.
  • W czasie zaostrzenia objawów choroby może być skuteczne przykładanie zimnych okładów przez 15 minut (im niższa temperatura schładzania, tym krótszy czas zabiegu). Zapytaj swojego lekarza lub fizjoterapeutę, która kuracja będzie dla Ciebie najlepsza.
  • Używaj urządzeń, które ułatwią Ci życie, przedmiotów zaopatrzenia ortopedycznego, odpowiedniego obuwia.
  • Korzystaj z zabiegów fizjoterapeutycznych w warunkach ambulatoryjnych lub stacjonarnych.

Jeśli potrzebujesz pomocy, przełam się i poproś o nią!

***

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Jak radzić sobie z bólem cz. 1

Ból może ograniczać pewne codzienne czynności , ale nie musi przejąć kontroli nad Twoim życiem. Nie bój się bólu, raczej myśl o nim jako o sygnale ostrzegawczym i podejmij działanie. Oto niektóre  czynności, które musisz wdrożyć:

  • Zwolnij tempo życia, planuj swój dzień i decyduj, co jest najważniejsze
  • Staraj się dobrze wyspać w nocy
  • Utrzymuj odpowiednią masę ciała, aby zbytnio nie obciążać bioder, kolan oraz stóp
  • Istnieje wiele leków, które pomogą Ci poradzić sobie z bólem w RZS. Lekarz i farmaceuta wyjaśnią Ci, które z nich są odpowiednie dla Ciebie i jak je zażywać.

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

 Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? Jak wprowadzać zmiany w życiu codziennym?

  • Wprowadzaj zmiany pojedynczo. Zacznij od poprawy czynności, które sprawiają Ci najwięcej bólu. Skoncentruj uwagę na usprawnianiu stawów o największym znaczeniu dla sprawności funkcjonalnej.
  • Na podstawie podanych rad wypracuj własne metody na zmniejszenie obciążenia stawów.
  • Ćwicz nowe ruchy, aż poczujesz się swobodnie podczas ich wykonywania. Dąż do przywrócenia sprawności sprzed zaostrzenia choroby.
  • Korzystaj z zaopatrzenia ortopedycznego, które pomoże zmniejszyć ból, odciążyć stawy, stabilizować i zapobiegać upadkom np. kule, laski, balkoniki, buty ortopedyczne, wkładki, stabilizatory, kortezy itp.
  • Wprowadź udogodnienia w mieszkaniu (przystosowanie kuchni i łazienki np. wymień zwykłe krany na baterie z dźwignią).

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

 Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? Jak dbać o stawy?

Utrzymanie równowagi między wypoczynkiem i ćwiczeniami jest jedną z najważniejszych rzeczy, które należy osiągnąć. Ćwiczenia powinny być prowadzone w każdym okresie choroby, zarówno w remisji, jak i w czasie zaostrzenia. Jednak ich zakres zależny jest od aktywności choroby, stopnia uszkodzenia stawów, miejsca dysfunkcji i wymaga wielokrotnej modyfikacji, określanej pod kierunkiem lekarza i fizjoterapeuty. Regularne, właściwie dobrane ćwiczenia, sprzyjają odżywieniu chrząstki stawowej, zwiększeniu zakresu ruchów, przywróceniu prawidłowej pracy mięśni oraz pomagają przywrócić utracone funkcje stawów i kończyn.

  • Znakiem „STOP” jest sytuacja, gdy w wyniku wykonywanej czynności stawy stają się nadmiernie ciepłe i spuchnięte lub zaczynają nadmiernie boleć. Jeśli żadne z tych objawów nie pojawią się, to można ćwiczyć dalej.
  • Jeśli masz dobry dzień, nie przepracowuj się! Szczególnie dotyczy to prac domowych oraz ogrodowych. Zadbaj o ergonomię np. używaj miotły i grabi na długim kiju.

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

 Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? SZCZEPIENIA.

Chorzy na RZS są narażeni na większe ryzyko rozwoju zakażeń. W związku z tym logicznym jest postępowanie zmniejszające to ryzyko. Mają temu służyć między innymi szczepienia. Jednak z uwagi na proces chorobowy, związany z układem immunologicznym, istnieją obawy dotyczące częstszego wystąpienia reakcji niepożądanych związanych ze szczepieniem oraz braku jego skuteczności. Stąd dla tej grupy chorych opracowano osobne zalecenia. Wynika z nich, że optymalne jest szczepienie w okresie małej aktywności lub remisji choroby. Nie należy stosować szczepienia przed zastosowaniem biologicznych LMPCH. Warto rozważyć przeprowadzenie szczepienia przeciwko grypie, czy pneumokokom. Natomiast należy szczepić przeciwko tężcowi, zgodnie z zaleceniami dla ogólnej populacji. Nie zaleca się szczepienia przeciwko gruźlicy (BCG).

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

 Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? ZABIEGI OPERACYJNE.

RZS niesie ze sobą zwiększone zagrożenie wystąpienia powikłań okołooperacyjnych tj. zakażenia czy zaburzenia gojenia się ran. Większość syntetycznych LMPCH nie wymaga przerwania ich stosowania, leki biologiczne zaleca się odstawić z zachowaniem odpowiednich okresów, w zależności od rodzaju zabiegu operacyjnego. Warto pamiętać o tym, że najczęściej stosowany Metotreksat nie upośledza gojenia się ran, a jego stosowanie w okresie okołooperacyjnym ma zapobiegać zaostrzeniu się choroby. Zabiegi stomatologiczne z małym ryzykiem zakażenia nie wymagają modyfikacji leczenia. W przypadku zabiegów z większym ryzykiem, należy przerwać leczenie biologicznym LMPCH i dodatkowo zastosować profilaktyczną antybiotykoterapię.

 

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

 Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ.

Kiedy planujesz ciąże musisz sprawdzić, czy nie przyjmujesz leków, które mogą spowodowac jej utratę lub wrodzone wady dziecka. Uwagi te dotycza nie tylko przyszłych matek ale i ojców. Najlepeiej jest dla przebiegu ciąży, aby była ona w czasie, kiedy choroba jest w małej aktywności lub remisji. Nalezy pamietać o tym, że po zakończeniu ciązy może dojśc do szybkiego nawrotu choroby. Zdarza sie to najczesciej w 2 lu 3 miesiącu po porodzie. Potrzeba wprowadzenia ponownie LMPCH może być związana z koniecznoscią zaprzestania karmienia piersią ze wzgględu na szkodliwy wpływ na dziecko.

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? DEPRESJA

RZS to przewlekłe schorzenie, które przebiega z bólem i zmęczeniem. Może spowodować utratę sprawności, niezależności czy też pracy. Szacuje się, że depresja może dotyczyć nawet połowy chorych na RZS, jednak czesto nie jest ona rozpoznawana. Wiadomo, że im większa aktywność choroby, tym gorsze sa wyniki leczenia depresji, co z kolei skutkujenasileniem objawów stawowych a także ogólnych.

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Czy RZS można trwale wyleczyć?

Trwale wyleczenie RZS nie jest możliwe, jednak dzięki wczesnej diagnostyce i nowoczesnym terapiom, zwłaszcza z uzyciem leków biologicznych udaje się u większości pacjentówosiągnąc cel leczenia jakim jest remisja lub nikska aktywnośc choroby. Chorzy muszą przyjmowac leki przewlekle, ale choroba nie daje objawówklinicznych i nie utrudnia codziennego życia. U pewnej czesci chorychna RZS remisja może utrzymywac się długi czas.

*****

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Mam RZS czy mogę dalej pracować?

W okresie dużej aktywności choroby praca fizyczna jest czesto niemożliwa i przeciwskazana. Obecnie dzięki nowoczesnemu leczeniu wielu chorych nie musi przerywac na stałe swojej aktywnosci zawodowej, co pozwala zmniejszyć koszty związane z ich nieobecnością w pracy oraz uniknąctrwałego jej zaprzestania. U niewielkiej części chorychistnieje potrzeba dostosowania stanowiska pracy , jego zmiany lub przekwalifikowania.

 ******

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? CHOROBY SERCA I NACZYŃ

RZS jest niezależnym czynnikiem chorób serca i nczyń. Zawał serca, udar mózgu czy niewydolność serca, wystepuja znacznie częściej u chorych na RZS. Szczególną uwagę nalezy zwracać w przypadku choroby trwającej dłużej, niż 10 lat. NAlezy unikaćdługotrwałego leczenia GLS, ponieważ mają one negatywny wpływna serce i naczynia. Palenie papierosów, nie tylko wpływa niekorzystnie na serce i naczynia, ale może też pogorszyć przebieg choroby i efekty jej leczenia.

 

 **********

 

Porady dr n.med. Macieja Lewickiego:

Chory na RZS na co powinien zwrócic uwagę? NOWOTWORY

 

U chorych na RZS ryzyko rozwoju choroby nowotworowejjest zbliżone do osób zdrowych. Niemniej istnieją pewne nowotwory, które moga pojawić się częściej. Są to nowotwory węzłów chłonnych- chłoniaki, co może wynikać z przewlekłego stanu zapalnegozwiązanego z RZS. Ponadto cżesciej obserwuje się raka płuc, natomiast rzadziej raka piersi i jelita grubego (prawdopodobnie na skutek zwiększonego przyjmowania przez pacjentów NLPZ). Na podstawie licznych obserwacji, nie stewierdzono, żeby obecnie stosowane leczenie, w tym biologiczne LMPCH zwiększało ryzyko rozwoju nowotworów. W przypadku planowania zastosowania biologicznych LMPCH i w czasie ich stosowania zaleca się badanie przesiewowe zmian skórnychw celu ewentualmej idetyfikacji nowotworów skóry. 

 

 

******

Rekomendacje Grupy Roboczej Europejskiej Ligii Do Walki z Reumatyzmem( EULAR) dotyczące stosowania leków przeciwreumatycznych w okresie ciąży i laktacji 

Carina Gó’testam Skorpen i wsp. The EULAR points to consider for use of antirheumatic drugs before pregnancy, and during pregnancy and lactation.(Ann.Rheum Dis February17,2016)

Nadrzędne zasady;

  1. Planowanie ciąży powinno mieć miejsce u każdego chorego w w wieku rozrodczym I modyfikację leczenia należy rozważyć przed planowaną ciążą
  2. Leczenie pacjentów z chorobą reumatyczną przed /w czasie ciąży i laktacji powinno mieć na celu zapobieganie lub zmniejszenie aktywności choroby u matki i unikanie narażenia dla płodu /dziecka.
  3. Ryzyko terapii lekowej dla dziecka powinny być wyważone w stosunku do ryzyka, że nieleczona choroba matki stanowi zagrożenie dla pacjentki, jaki dla płodu lub dziecka.
  4. Decyzję o terapii lekowej w czasie ciąży i laktacji, powinna być ustalona w porozumieniu między internistą/reumatologiem, ginekologiem/położnikiem a pacjentką i innymi, kiedy jest to uzasadnione.

Leki dozwolone w okresie ciąży i laktacji

Przeciwmalaryczne

Sulfasalazyna

Azathiopryna

Cyklosporyna

Takrolimus

Kolchicyna

Immunoglobuliny dożylnie

Glikokortykosteroidy

Leki biologiczne anty TNF(certolizumab)

Leki teratogenne, które należy odstawić przed planowana ciążą

Methotreksat

Mykofenolan mofetilu

Cyklofosfamid

 

 

 

 

 

 

********

Choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych i kolanowych poradnik cz 2.

  INDYWIDUALNY PLAN POSTĘPOWANIA

uwzględniający obecność czynników ryzyka (stan zapalny, nasilenie zmian strukturalnych, ograniczenia aktywności fizycznej)

celem są działania zmierzające do podtrzymania aktywności życiowej

zindywidualizowany plan ćwiczeń fizycznych,, mało ale często”, łączenie ćwiczeń z codziennymi aktywnościami aby stały się stylem życia

fachowa pomoc podczas rozpoczynania programu ćwiczeń fizycznych

opracowanie krótko i długoterminowych celów

monitorowanie wyników działań

UTRZYMANIE PRAWIDŁOWEJ MASY CIAŁA

odpowiednie postępowanie dietetyczne

regularne monitorowanie i comiesięczne odnotowywanie masy ciała

regularne spotkania wspomagające

      zwiększenie aktywności fizycznej

WYGODNE OBUWIE

      gruba, absorbująca wstrząsy podeszwa

profil dostoswany do łuków stopy

rozmiar zapewniający wystarczającą przestrzeń dla palców

wykluczyć buty na obcasach

można stosować wkładki amortyzujące wstrząsy

OARSI-zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego CHZS kolanowych i biodrowych

 

Tylko

CHZS kolanowych

CHZS biodrowych*

 

Ch. współistniejące

+CHZS kolanowych

i/lub CHZS biodrowych

Ćwiczenia stacjonarne

zalecane

zalecane

Ćwiczenia w wodzie - brak przewagi nad ćwiczeniami stacjonarnymi

zalecane

zalecane

Trening wzmacniający siłę mięśni

zalecane

zalecane

Zalecania opracowane na podstawie:

  • EULAR - leczenie CHZS kolanowych 2003r.
  • EULAR - leczenie CHZS biodrowych 2005r.
  • EULAR – zalecenia dotyczące leczenia niefarmakologicznego CHZS kolanowych i biodrowych 2013r.
  • ACR - rekomendacje dotyczące leczenia CHZS kolanowych, biodrowych i rąk 2012r
  • OARSI - zalecenia dotyczące leczenia CHZS kolanowych i biodrowych (2007,2008,2010r)
  • OARSI - zalecenia dotyczące niechirurgicznego leczenia CHZS kolanowych 2014r
  • NICE - zalecenia leczenia CHZS z 2014r.

Objaśnienie skrótów:

EULAR(Europejska Liga do Walki z Reumatyzmem)ACR(Amerykańskie Towarzystwo Reumatologiczne) OARSI(Międzynarodowe Towarzystwo Badań Nad Chorobą Zwyrodnieniową Stawów),NICE(Narodowy Instytut Zdrowia i Doskonałości Klinicznej w Wielkiej Brytanii)

 

*******

Choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych i kolanowych poradnik cz 1.

DIAGNOSTYKA CHOROBY ZWYRODNIENIOWEJ STAWÓW (CHZS)

ma charakter interdyscyplinarny

kluczowa rola lekarza POZ, pomocnicza specjalistów ortopedii i reumatologii

uwzględnienie chorób współistniejących: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, otyłość, choroby nerek, choroby p. pokarmowego, depresja.

LECZENIE NIEFARMAKOLOGICZNE CHZS KOLANOWEGO

zapewnienie potrzeb edukacyjnych w zakresie CHZS

działania zmierzające do podtrzymania aktywności życiowej

zindywidualizowany plan regularnych ćwiczeń fizycznych

plan redukcji masy ciała u osób z nadwagą i otyłością

 zastosowanie sprzętów ortopedycznych ułatwiających chodzenie dopasowany do oczekiwań pacjenta

 

 

******

Szansa na całkowite wyleczenie RZS?
Niestety wyleczenie reumatoidalnego zapalenia stawów bez pomocy farmakologicznej jest raczej niemożliwe. Każde odstawienie leków powoduje, że choroba powraca, można jednak dzięki dostępności obecnych metod, wprowadzić chorobę w stan remisji, dzięki czemu pacjenci normalnie funkcjonują. Zdarza się też, że mimo odpowiedniej kuracji RZS ulega nasileniu.
Nie można zapobiec RZS, dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie choroby, im wcześniej wykryte RZS tym większa szansa na jej cofnięcie się.

 

*****

Jak badać RZS? c.d.

Najpierw zaleca się ultrasonografię lub rezonans magnetyczny, które wykrywają zmiany zapalne wcześniej nie rentgen. Gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że osoba cierpi na RZS, zostaje ona skierowana na rentgen stóp i rąk, lub innych zajętych przez chorobę stawów. Przy RZS często dochodzi do obrzęków tkanek miękkich, ubytków w kościach, zmniejszenia ich gęstości, a ostatecznie do zdeformowania stawów. Jeżeli chodzi o kręgosłup szyjny, zazwyczaj praktykuje się tomografię komputerową.

*******

Jak badać RZS?
W diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się badania laboratoryjne. Ich wyniki pozwalają lekarzowi na postawienie ostatecznej diagnozy.
Badania laboratoryjne mają na celu rozpoznawanie choroby i kontrolowanie jej przebiegu. Wyróżniamy następujące rodzaje badań:
• OB, CRP, morfologia krwi: pomagają ocenić aktywność reumatoidalnego zapalenia stawów.
• RF: czyli czynnik reumatoidalny ma go około 80% pacjentów, ale może zostać wykryty również u osób, które cierpią na inne choroby reumatyczne.
• Anty-CCP: wykrywalne tylko i wyłącznie w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, mogą wystąpić jeszcze przed pierwszymi objawami schorzenia. Duże miano RF i anty-CCP sugeruje na ciężkie RZS, z szybką destrukcją stawów i wystąpieniem zmian pozastawowych.
• Inne badania krwi, moczu bądź płynu stawowego wykonywane, aby wykluczyć inne choroby stawów oraz monitorować pracę np. nerek czy wątroby.

*******

Kiedy do lekarza?

RZS może powodować groźne powikłania, które trzeba natychmiast omówić z lekarzem. Pacjenci, u których istnieje prawdopodobieństwo RZS muszą być stale kontrolowani przez reumatologa. Dobra i szybka diagnostyka jest konieczna, aby dobrać odpowiedni sposób leczenia (im wcześniejsze rozpoznanie tym większa szansa na wycofanie się RZS). Poniżej objawy, które trzeba konsultować z lekarzem reumatologiem:
1. Gorączka, ból gardła, uporczywy kaszel, problemy z oddawaniem moczu (objawy te uaktywniają się w chorobach). Pacjenci z reumatoidalnym zapaleniem stawów nie potrafią tak dobrze walczyć z chorobą jak osoby zdrowe.
2. Spadek wagi, sztywność i ból stawów, ogólne osłabienie - objawy te należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem, aby zahamować aktywność RZS.
3. Duszności, bóle w klatce, nietolerancja na wysiłek - w takim przypadku lekarz musi przeprowadzić badania w celu diagnostyki chorób płuc i serca, które często towarzyszą reumatoidalnemu zapaleniu stawów.
4. Niedowład kończyn, problemy ze wzrokiem i czuciem - mogą wskazywać na udar mózgu, dlatego istotna jest jak najszybsza konsultacja lekarska.
5. Kał z krwią, ból brzucha - czy dotyczą cię te dolegliwości? Jeśli tak udaj się natychmiast do lekarza, ponieważ mogło dojść do wrzodów i krwotoku z jelit.
6. Pacjenci, którzy mieli wykonywaną punkcję stawu, i u których pojawił się ból wraz z obrzękiem i temperaturą, powinni udać się do lekarza. Objawy te mogą sugerować zakażenie stawu.

 

 

 

 

 .....

Miejscowe leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów
W pracy C.Zeng i wsp. opublikowanej w British Journal of Sports Medicine,2018:doi:10.1136/bjsports-2017-098043 Epub 2018 Feb.7 pod tytułem: ‘’ Względna skuteczność i bezpieczeństwo miejscowego stosowania niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów- przegląd systematyczny z metaanalizą sieciową wykazano że:
NLPZ stosowane miejscowo zmniejszają natężenie bólu u chorych na chorobę zwyrodnieniowa stawu kolanowego lub stawów rąk. Skuteczność tych leków jest podobna do NLPZ stosowanych doustnie.
Stosowanie NLPZ miejscowo w porównaniu z placebo zmniejsza natężenie bólu i poprawia funkcjonowanie chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów głównie stawu kolanowego.
Stosowanie NLPZ miejscowo nie wiąże się z występowaniem poważnych objawów niepożądanych dlatego są szczególnie korzystne u chorych z przeciwskazaniami do terapii doustnej NLPZ.
Stosowanie diklofenaku (plaster), ibuprofenu (krem) i piroksykamu (plaster) wiązało się z najlepszym efektem spośród wszystkich ocenianych w artykule preparatów.

 

*****

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów rąk według zaleceń European Leaque Against Rheumatism 2018
W 2018 Europejska Liga do Walki z Reumatyzmem (EULAR) zaktualizowała swoje stanowisko z 2007r dotyczące postępowania w chorobie zwyrodnieniowej stawów rąk.
Eksperci sformułowali 10 zasad postepowania i 10 zaleceń szczegółowych.
Poniżej przedstawiamy zalecenia dotyczące leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów rak:
1. Każdemu choremu należy zaproponować edukację i trening praktyczny w zakresie ergonomii, intensywności aktywności fizycznej i wykorzystania urządzeń pomocniczych.
2. U każdego chorego należy rozważyć wdrożenie ćwiczeń poprawiających czynność i zwiększających siłę mięśni oraz zmniejszających dolegliwości bólowe.
3. U chorego na chorobę zwyrodnieniową stawu nadgarstkowo-śródręcznego należy rozważyć zastosowanie najlepiej długotrwałe, ortezy w celu zmniejszenia objawów.
4. Ze względów bezpieczeństwa preferuje się leczenie farmakologiczne miejscowe a nie ogólnoustrojowe: lekami pierwszego wyboru są miejscowo stosowane niesteroidowe leki przeciwzapalne.
5. Stosowanie doustnych leków przeciwbólowych, zwłaszcza niesterydowych leków przeciwzapalnych należy rozważyć przez ograniczony czas w celu zmniejszenia objawów choroby.
6. Siarczan chondroityny można stosować u chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów rąk w celu zmniejszenia bólu i poprawy sprawności.
7. U chorych na chorobę zwyrodnieniowa stawów rak nie powinno się stosować dostawowych wstrzyknięć glikokortykosteroidów z wyjątkiem chorych z bolesnością stawów międzypaliczkowych, u których można rozważyć takie postępowanie.
8. W leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów rak nie powinno się stosować konwencjonalnych ani biologicznych leków modyfikujących przebieg choroby.
9. Leczenie operacyjne należy rozważyć u chorych z nieprawidłowościami strukturalnymi, jeśli inne metody leczenia nie okazały się wystarczająco skuteczne w uśmierzaniu bólu. U chorych na chorobę zwyrodnieniową stawu nadgarstkowo-śródręcznego kciuka powinno się rozważyć usuniecie kości czworobocznej większej, a u chorych ze zmianami w stawach międzypaliczkowych- usztywnienie stawu(artrodezę) lub artroplastykę
10. Długoterminowa kontrola u chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów rąk powinna być dostoswana do indywidualnych potrzeb pacjenta

Opracowano na podstawie:
1. Kroon F.P.B., Carmona L, Schoones J.W., Kloppenburg M: Efficacy and safety of non-pharmacological and surgical treatment for hand osteoarthritis: a systematic literature review informing 2018 update of the EULAR recommendation for the management o hand osteoarthritis. ). Ann. of the Rheum. Dis. Jan 2019, 78 (1) 16-24
2. Zhang W ,Doherty M, Leeb B.F i wsp.:EULAR evidence-based recommendations for the management of hand osteoarthritis: report of a Task Force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies including Therapeutics (ESCISIT). Ann. Rheum. Dis., 2007;66:377-388
3.Goncerz G, Tuchocka-Kaczmarek A.: Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów rąk według zaleceń European Leaque Against Rheumatism 2018. Medycyna Praktyczna 2(336)Luty 2019: 44-50.

******

Inne, często źle rozpoznawane objawy RZS cz 2:

 

Osteoporoza – zarówno RZS, jak i stosowane w jego przebiegu leki, znacznie przyspieszają rozwój osteoporozy.
Oczy– częstym objawem jest zespół suchości wywołany złuszczającym zapaleniem rogówki i spojówek, dla którego charakterystyczne jest uczucie piasku lub ciała obcego pod powiekami.
Nerwy – często występuje tzw. zespół kanału nadgarstka. Groźnym powikłaniem RZS jest podwichnięcie szczytowo-obrotowe jego objawy to ból głowy, zaburzenia czucia, osłabienie lub niedowład kończyn. Wystąpienie tego objawu wiąże się z około 17% śmiertelnością.
Nerki– zarówno sama choroba, jak i stosowane leki mogą uszkadzać nerki, ważne są regularne badania kontrolne funkcji nerek.
Zaburzenia hematologiczne – RZS zwiększa podatność na zakażenia (dwukrotnie częściej w porównaniu do osób zdrowych)oraz ryzyko rozwoju chłoniaków lub białaczek (dwu-trzykrotnie)

 

Inne, często źle rozpoznawane objawy RZS cz 1:


Guzki reumatoidalne – guzki podskórne, najczęściej zlokalizowane w okolicy łokci, stawów rąk oraz w innych miejscach narażonych na ucisk, mogą one również występować w narządach wewnętrznych.
Miażdżyca – jej przyspieszony rozwój jest wynikiem aktywacji procesów zapalnych. To jej powikłania są główną przyczyną przedwczesnego zgonu. U chorych tych ryzyko wystąpienia zawału i niewydolności serca, nagłego zgonu sercowego czy udaru mózgu jest większe, niż u osób zdrowych.
Naczynia – zapalenie naczyń jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem prowadzącym do niedokrwienia różnych narządów wewnętrznych.
Płuca – zapalenie opłucnej, śródmiąższowe zapaleniu płuc i ich włóknienie. Choroby te powodują wystąpienie objawów takich jak: duszność, ból w klatce piersiowej, a nawet niewydolność oddechową.
Serce – zajęcie tego układu często objawia się wystąpieniem zaburzeń rytmu serca, dusznością bólami zamostkowymi.

 

DIETA W RZS cz.5.

Skończ z przetworzoną żywnością
Wyeliminuj ze swojej diety produkty z konserwantami, sztucznymi barwnikami, czy aromatami. Pamiętaj, że produkty przetworzone, takie jak wyroby cukiernicze, chipsy, paluszki i inne przekąski, są źródłem kwasów tłuszczowych trans, które nasilają stan za-palny w organizmie.


Zadbaj o produkty bogate w żelazo, wapń i witaminę D3
Potrzebujesz ich do sprawnego działania Twojego organizmu. Leki mogą doprowadzić do zmniejszonego stężenia tych składników odżywczych. Zadbaj o dietę bogatą w żelazo, a więc: czerwone mięso, nasiona roślin strączkowych oraz warzywa o zielonych liściach. Spożywaj też mleko i jego przetwory, takie jak jogurt, kefir, maślanka i sery, ale także warzywa o zielonych liściach, napoje sojowe wzbogacane w wapń, migdały oraz ryby.

Symbol zastpczy tekstu5

 

DIETA W RZS cz.4

Unikaj soli!
Jej nadmiar w diecie może prowadzić do indukcji komórek zwiększających ryzyko zachorowania na RZS.

Postaw na błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy zmniejsza stężenie CRP . Zadbaj o to, aby nie zabrakło go w Twojej diecie. Jasne pieczywo zastąp pieczywem pełnoziarnistym. Ogranicz spożycie ziemniaków, zastąp je kaszami. Zadbaj też o dania z makaronem pełnoziarnistym oraz brązowym ryżem.

Symbol zastpczy tekstu5

DIETA W RZS cz. 3

Jedz orzechy, chrup nasiona!
Są one źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA), które podobnie jak kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne. Produkty te stanowią także bardzo dobre źródło białka i błonnika pokarmowego. Odrobina migdałów, orzechów laskowych lub włoskich, nasion słonecznika, czy pestek dyni będzie dobrą przekąską na drugie śniadanie lub podwieczorek.


Fasola, soczewica, ciecierzyca i soja
Te i inne rośliny strączkowe to dobre źródło białka, kwasu foliowego, magnezu, potasu, żelaza i cynku. W produktach tych znajduje się także wiele cennych składników
o właściwościach antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych

 

Symbol zastpczy tekstu4

DIETA W RZS cz. 2

 

Nie ma konkretnej diety, która leczyłaby Reumatoidalne Zapalenie Stawów. Jednak badania dowodzą, że pewne produkty mogą być pomocne w wyciszaniu stanu zapalnego, a większość z nich jest charakterystyczna dla diety śródziemnomorskiej.

Oliwa z oliwek wyjdzie ci na zdrowie!
Poza jednonienasyconymi kwasami tłuszczowymi oliwa z oliwek zawiera składnik zwany oleocanthal. Związek ten ma znaczący wpływ nie tylko na przewlekły, ale także na
ostry proces zapalny. Korzystne właściwości zauważyć można zwłaszcza przy regularnym, codziennym spożyciu 2–3 łyżek oliwy z oliwek. Pamiętaj, że najlepsza oliwa to ta
z pierwszego tłoczenia!

Jedz orzechy, chrup nasiona!
Są one źródłem jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA), które podobnie jak kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne. Produkty te stanowią także bardzo dobre źródło białka i błonnika pokarmowego. Odrobina migdałów, orzechów laskowych lub włoskich, nasion słonecznika, czy pestek dyni będzie dobrą przekąską na drugie śniadanie lub podwieczorek.
Fasola, soczewica, ciecierzyca i soja
Te i inne rośliny strączkowe to dobre źródło białka, kwasu foliowego, magnezu, potasu, żelaza i cynku. W produktach tych znajduje się także wiele cennych składników
o właściwościach antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych

Symbol zastpczy tekstu4

DIETA W RZS cz. 1

 

Nie ma konkretnej diety, która leczyłaby Reumatoidalne Zapalenie Stawów. Jednak badania dowodzą, że pewne produkty mogą być pomocne w wyciszaniu stanu zapalnego, a większość z nich jest charakterystyczna dla diety śródziemnomorskiej.

Jedz ryby!
Zwłaszcza tłuste ryby morskie, które obfitują w kwasy omega-3. Kwasy te wykazują działanie przeciwzapalne, zmniejszając stężenie parametrów zapalnych, takich jak CRP czy interleukina-6.

Warzywa i owoce
Warzywa i owoce to źródło cennych antyoksydantów, które wspierają układ immunologiczny i przeciwdziałają niekorzystnemu działaniu wolnych rodników. Te najbardziej
wartościowe to borówki, jeżyny, wiśnie, porzeczki, truskawki i maliny. Jedz też szpinak, kapustę, brokuły, jarmuż i marchewkę.

Symbol zastpczy tekstu5

 

 

 

 

Ćwiczenia dla pacjentów z RZS cz.5

bar 4

 

Ćwiczenia dla pacjentów z RZS cz.4

 

bar 3

 

 

Ćwiczenia dla pacjentów z RZS cz.3

 

barki1

 

Ćwiczenia dla pacjentów z RZS cz. 2

 

bar

 

 

 

 

 

Ćwiczenia dla pacjentów z RZS cz. 1

 bar

Co jeszcze pomoże pacjentom z RZS?

Jesteś pacjentem z RZS skorzystaj z…

fizykoterapii – różne techniki, takie jak krioterapia, ultradźwięki, masaże i balneoterapia,
pomagają zmniejszyć ból i zapalenie stawów oraz rozluźnić układ mięśniowy;
zaopatrzenia ortopedycznego - ortezy i inny sprzęt ortopedyczny pomogą Ci odciążyć
chore stawy. Przy wyborze odpowiednich dla Twoich potrzeb akcesoriów posiłkuj się radą rehabilitanta, reumatologa, ortopedy.
odpowiedniej diety – utrzymaj prawidłową masę ciała; unikaj zarówno nadwagi i otyłości, jak i niedożywienia. Ważne jest również dostarczenie kościom odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D3, gdyż RZS znacznie przyspiesza rozwój osteoporozy.
Jeśli nie wykonywałeś badania densytometrycznego. Zrób to!

 

Co prócz leczenia farmakoterapią?

Oprócz leczenia farmakologicznego ważne jest też:
wsparcie psychiczne – choroba, która często wiąże się z bólem i niesprawnością, może również wywoływać frustrację, poczucie uzależnienia od innych, a nawet depresję (u około 40 % pacjentów z RZS rozpoznano depresję), dlatego nie wahaj się szukać wsparcia psychicznego u bliskich oraz w poradniach specjalistycznych


odpoczynek – zmęczenie jest częstym objawem RZS (80% pacjentów z RZS zgłasza ten objaw), pozwól sobie na odpoczynek – krótkie drzemki w ciągu dnia pomogą Ci odzyskać energię i dają ulgę chorym stawom

ćwiczenia –regularna aktywność fizyczna zapobiega niektórym niekorzystnym zmianom zachodzącym w stawach. Wskazane są ćwiczenia zwiększające zakres ruchu i wzmacniające mięśnie oraz ćwiczenia poprawiające ogólną wydolność (np. chodzenie,pływanie, jazda na rowerze); program ćwiczeń powinien być opracowany przez rehabilitanta i dopasowany indywidualnie do potrzeb każdego pacjenta, zależnie od stopnia zaawansowania choroby, kondycji danej osoby i współistniejących chorób

 

Jak leczyć RZS ?

Metody leczenia RZS w ostatnich latach znacznie się zmieniły w związku z pojawieniem się nowych skutecznych leków. Obecnie kładzie się nacisk na jak najszybsze zastosowanie leku modyfikującego przebieg choroby (LMPCh), aby osiągnąć remisję lub niską aktywność
choroby.
Ważna jest dobra współpraca pacjent-lekarz opracowanie wspólnego efektywnego planu leczenia – wiąże się to z regularnymi wizytami oraz wykonywaniem kontrolnych badań laboratoryjnych oceniających skuteczność i ewentualne działania niepożądane stosowanych leków.

 

Objawy Reumatoidalnego Zapalenia Stawów

 

Choroba rozwija się podstępnie. Może minąć nawet kilka miesięcy, zanim dolegliwości staną się na tyle dokuczliwe, że pacjent szuka pomocy lekarskiej.Na początku często pojawiają się objawy ogólne przypominające grypę, takie jak: uczucie osłabienia, stan podgorączkowy, ból mięśni, utrata apetytu, a także zmniejszenie masy ciała. Mogą one wyprzedzać objawy stawowe lub im towarzyszyć. W przebiegu choroby mogą również wystąpić objawy zajęcia innych narządów. Nagły rozwój choroby jest rzadkością, jednak nie jest niemożliwy, występuje u około co 10 chorego. W przebiegu Reumatoidalnego Zapalenia Stawów najczęściej zajęte są symetrycznie stawy rąk, nadgastków oraz stóp. Nietypowym, jednak możliwym początkiem choroby może być zapalenie jednego albo kilku średnich lub dużych stawów.

Objawy zapalenia stawów: ból, obrzęk, tkliwość stawu na ucisk, sztywność, ograniczenie ruchomości.
Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą systemową, atakującą nie tylko stawy, ale również wiele narządów. Oprócz względnie częstych zmian łagodnych, takich jak guzki reumatoidalne skóry i tkanki podskórnej czy zespół suchości, mogą też występować objawy ze strony innych narządów takie jak:
zapalenie opłucnej,
włóknienie płuc,
nadciśnienie płucne,
śródmiąższowe zapalenie płuc,
zapalenie wsierdzia,
zapalenie osierdzia,
zapalenie mięśnia sercowego,
śródmiąższowe zapalenie nerek,
odmiedniczkowe zapalenie nerek,
skrobawica wtórna,
zespół cieśni nadgarstka,
zapalenie naczyń,
powiększenie węzłów chłonnych.

RZS sprzyja przyspieszonemu rozwojowy miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca. Chorzy na RZS żyją mniej więcej, o 7 lat krócej w porównoniu z populacją ogólną.

 

Przyczyny Reumatoidalnego Zapalenia Stawów

Istotą choroby jest proces zapalny rozpoczynający się wewnątrz stawu.
Niepoznany dotąd czynnik stymuluje błonę maziową wyścielającą staw do odpowiedzi zapalnej. Następnie dochodzi do jej powiększania się i niszczenia przylegających struktur - chrząstki, kości, więzadeł, ścięgien.
Przejawami tego są początkowo ból i obrzęk, a następnie nieodwracalne zniszczenie i utrata ruchomości stawu.
Uszkodzenie chrząstki i innych struktur stawu przez proces zapalny, sprzyja powstawaniu wtórnych zmian zwyrodnieniowych.

Ostateczne przyczyny powstania RZS nie zostały poznane, jednak znane są czynniki sprzyjające rozwojowi choroby:
obciążenie dziedziczne
–RZS występuje u osób blisko
spokrewnionych, ale sam czynnik genetyczny nie wywołuje choroby - tak więc obecność RZS u rodzica nie oznacza, że choroba wystąpi u dzieci, jednak ryzyko jej wystąpienia jest wyższe.
płeć
– kobiety chorują około 3-4 razy częściej, niż mężczyźni
Zakażenie
– podejrzewa się rolę niektórych bakterii i wirusów w inicjowaniu odpowiedzi zapalnej. Wykazano
związek pomiędzy zakażeniem bakterią Porphyromonas gingivalis, która powoduje wystąpienie paradontozy oraz zwiększa ryzyko zachorowania na RZS.defekt układu odpornościowego
– układ odpornościowy prowadzi do błędnego rozpoznawania własnych tkanek jako „wroga” i powoduje produkcję autoprzeciwciał mających na celu ich niszczenie
palenie tytoniu
– zwiększa ryzyko zachorowania i pogarsza przebieg choroby
stres
– u niektórych pacjentów choroba rozpoczyna się po przeżyciu silnego stresu.
dieta
- obserwuje się, że nadmierne spożycie soli, może mieć wpływ na rozwój chorób autoimmunologicznych w tym RZS

Zapalny ból krzyża wymaga diagnostyki reumatologicznej

Bólem krzyża nazywa się ból dolnego odcinka kręgosłupa, tzw. odcinka lędźwiowo-krzyżowego.
Bólu krzyża doświadcza około 80% ludzi. Najczęściej występuje u osób w wieku 30–60 lat.
Jest jedną z głównych przyczyn niezdolności do pracy oraz pogorszenia jakości życia, mimo że rzadko jest związany z poważną chorobą.
Tylko u co dziesiątego pacjenta ból krzyża ma konkretną przyczynę, wymagającą dalszej diagnostyki. Niemniej, trzeba pamiętać, że ból krzyża może być jedynie objawem innych chorób wymagających kontaktu z lekarzem.
Z zapalnym bólem krzyża mamy do czynienia w przebiegu zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa.
Typowe objawy zapalnego bólu krzyża to :
• początek dolegliwości przed 40 rokiem życia (lokalizacja bólu naprzemiennie w obu pośladkach),
• zmniejszenie nasilenia bólu po ćwiczeniach fizycznych ale nie po odpoczynku.
• ból nocny (ból krzyża budzi w drugiej połowie nocy),
• ból zmniejszający się po wstaniu z łóżka i w ciągu dnia.
Obecność przynajmniej 2 z powyższych objawów wymaga pogłębienia diagnostyki reumatologicznej.

 

Przyczyny Reumatoidalnego Zapalenia Stawów

Istotą choroby jest proces zapalny rozpoczynający się wewnątrz stawu. Niepoznany dotąd czynnik stymuluje błonę maziową wyścielającą staw do odpowiedzi zapalnej. Następnie dochodzi do jej powiększania się i niszczenia przylegających struktur  - chrząstki, kości, więzadeł, ścięgien. Przejawami tego są początkowo ból i obrzęk, a następnie nieodwracalne zniszczenie i utrata ruchomości stawu. Uszkodzenie chrząstki i innych struktur stawu przez proces zapalny, sprzyja powstawaniu wtórnych zmian zwyrodnieniowych.

Ostateczne przyczyny powstania RZS nie zostały poznane, jednak znane są czynniki sprzyjające rozwojowi choroby:

  • obciążenie dziedziczne –RZS występuje u osób blisko spokrewnionych, ale sam czynnik genetyczny nie wywołuje choroby - tak więc obecność RZS u rodzica nie oznacza, że choroba wystąpi u dzieci, jednak ryzyko jej wystąpienia jest wyższe.
  • płeć – kobiety chorują około 3-4 razy częściej, niż mężczyźni
  • zakażenie – podejrzewa się rolę niektórych bakterii i wirusów w inicjowaniu odpowiedzi zapalnej. Wykazano związek pomiędzy zakażeniem bakterią Porphyromonas gingivalis, która powoduje wystąpienie paradontozy oraz zwiększa ryzyko zachorowania na RZS.
  • defekt układu odpornościowego – układ odpornościowy prowadzi do błędnego rozpoznawania własnych tkanek jako „wroga” i powoduje produkcję autoprzeciwciał mających na celu ich niszczenie
  • palenie tytoniu – zwiększa ryzyko zachorowania i pogarsza przebieg choroby
  • stres – u niektórych pacjentów choroba rozpoczyna się po przeżyciu silnego stresu.
  • dieta - obserwuje się, że nadmierne spożycie soli, może mieć wpływ na rozwój chorób autoimmunologicznych w tym RZS

 

 

 

Utrasonografia pomocna w diagnostyce wczesnego niezróżnicowanego zapalenia stawów

W reumatologii zebranie wywiadu i przeprowadzenie badania fizykalnego jest podstawą procesu diagnostycznego. Na tej podstawie można postawić rozpoznanie u 80-90% pacjentów. Zwykle należy je jednak potwierdzić badaniami dodatkowymi, laboratoryjnymi i obrazowymi. U pozostałych 10-20% pacjentów ustalenia rozpoznania wymaga dodatkowej diagnostyki.

Udowodniono, że badanie ultrasonograficzne ma wyższą niż badanie fizykalne czułość w wykrywaniu zapalenia błony maziowej u chorych z wczesnym reumatoidalnym zapaleniem stawów. Ma też 2-7 razy większą czułość niż klasyczne badanie radiologiczne w wykrywaniu nadżerek. W niektórych analizach wykazano, że jego czułość jest porównywalna z badaniem rezonansu magnetycznego.

Za pomocą ultrasonografii można wykrywać małe depozyty płynowe w stawach, nieprawidłowości przyczepów ścięgnistych takie jak zwapnienia i entezofity oraz obrzęki pochewek ścięgien. Badanie dostarcza wstępnych informacji o zapaleniu błony maziowej. Badanie z opcją kolorowego Dopplera ostatecznie potwierdza aktywny proces zapalny stawu.

Ocena ultrasonograficzna ma więc znaczący wpływ na proces podejmowania decyzji diagnostycznych i zasługuj na miano stetoskopu w rękach reumatologa.

 

 

 

 

Zespoły uciskowe nerwów

ZESPÓL KANAŁU NADGARSTKA ( w skrócie ZKN) jest wywołany uciskiem na nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka. Jest to najczęstsza neuropatia uciskowa. Chociaż jest kilka czynników predysponujących do częstszego występowania schorzenia jak  reumatoidalne zapalenie stawów, niedoczynność tarczycy i cukrzyca. W 80% przypadków nie udaje się zidentyfikować przyczyny powstania ZKN, co określa się jako zespól idiopatyczny.

Typowe objawy to ból, drętwienie i uczucie mrowienia w ręce, które występują w nocy i budzą ze snu. Rzadziej objawy występują w ciągu dnia, gdy dłużej utrzymujemy nadgarstek w zgięciu  podczas pracy, prowadzenia samochodu, czytaniu gazety czy pisaniu.

Pacjent odczuwa ból w części ręki unerwionej przez nerw pośrodkowy lub rzadziej w całej ręce.

Cie nadgarstka

Objawy trwają do 30 minut po czym ustępują. Ulgę przynosi potrząsanie ręką.

Rozpoznanie na podstawie wywiadu, badania klinicznego wspomaganego badaniem ultrasonograficznym. Diagnozę potwierdza nieprawidłowy wynik przewodnictwa elektrycznego w nerwie pośrodkowym ( badanie EMG-przewodzenie).

Leczenie zachowawcze –początkowy okres choroby o łagodnym przebiegu

Unieruchomienie nadgarstka w pozycji neutralnej (w szynie na noc)

Niesteroidowe leki przeciwzapalne , pojedyncze dokanałowe wstrzyknięcie steroidów

Fizykoterapia

Leczenie operacyjne polega na odbarczeniu nerwu pośrodkowego. Operację najczęściej przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym i należy do najczęściej wykonywanych planowych zabiegów w chirurgii ręki.

Po prawidłowo wykonanej operacji dolegliwości ustępują niemal natychmiast.

********

Obecność przeciwciał jądrowych ANA nie zawsze musi oznaczać chorobę

Funkcją układu odpornościowego u osób zdrowych jest ochrona organizmu przed zakażeniami. Odbywa się to m.in. poprzez produkcję przeciwciał – specjalnych białek, które potrafią rozpoznać wirusy lub bakterie i zniszczyć je. Dzięki układowi immunologicznemu jesteśmy w stanie samodzielnie zwalczyć ciężkie zakażenia.
Czasami jednak układ odpornościowy „myli się” i zwraca przeciwko własnemu organizmowi. Produkuje wówczas ogromne ilości przeciwciał, zwanych autoprzeciwciałami, które atakują własne narządy i tkanki. Takie zaburzenie funkcji układu odpornościowego (inaczej immunologicznego) prowadzi do powstania choroby autoimmunologicznej.
Oznaczenie miana przeciwciał ANA umożliwia odróżnienie pacjentów zdrowych od pacjentów z podejrzeniem układowych chorób tkanki łącznej:
• u pacjentów zdrowych miana przeciwciał są niskie – w badaniu wykrywane są naturalne autoprzeciwciała,
• u pacjentów potencjalnie chorych miana przeciwciał ANA są wyższe – za pozytywne uznaje się wyniki w mianie 1:160.
• występowanie przeciwciał przeciwjądrowych u zdrowych ludzi wynosi około 3–15%.
• produkcja autoprzeciwciał jest silnie związana z wiekiem. Powyżej 65. roku życia występowanie autoprzeciwciał u zdrowych ludzi zwiększa się do około 10–37%.
• przeciwciała przeciwjądrowe mogą być produkowane również w odpowiedzi na zakażenia wirusowe.
• niektóre leki powodują produkcję ANA (prokainamid, hydralazyna).
• w chorobach nowotworowych również mogą pojawić się ANA.
Dlatego interpretując pozytywny wynik, należy wziąć pod uwagę: miano przeciwciał, obraz kliniczny i historię choroby pacjenta.

 

 

*****

Chorujesz na autoimmunologiczne zapalne choroby reumatycze - Zaszczep się!

Zalecenia European League Against Rheumatism (EULAR)
U osób chorujących na autoimmunologiczne zapalne choroby reumatyczne (AZChR) do których należy reumatoidalne zapalenie stawów zwiększa się ryzyko wystąpienia chorób zakaźnych. Przebieg tych chorób może być ciężki a nawet prowadzić do śmierci. Jest to spowodowane osłabieniem układu odpornościowego w przebiegu samej choroby, a także działaniem stosowanych leków immunosupresyjnych.
Szczepienia są skuteczną metodą zapobiegania niektórym chorobom zakaźnym. Niestety w tej grupie chorych ich stosowanie wiąże się z potencjalnymi problemami (m.in. zmniejszoną skutecznością szczepionek i ryzykiem zaostrzenia choroby).
W 2011 r. zostały opracowane zalecenia European League Against Rheumatism (EULAR) dotyczące szczepień chorych na AZChR.
Poniżej wybrane zalecenia dotyczące szczepień istotne dla pacjenta:
Optymalne jest szczepienie w stanie remisji lub stabilnej aktywności choroby.
Należy poinformować lekarza o przebiegu dotychczasowych szczepień, wcześniejszych reakcjach poszczepiennych czy zaostrzeniu choroby.
W trakcie leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów glikokortykosteroidami i innymi lekami przeciwreumatycznymi modyfkującymi przebieg choroby np metotreksatem, leflunomidem, lekami biologicznymi z grupy anty-TNF-α można przyjmować szczepienia z wyjątkiem „ żywych” szczepionek.
Wyjątek stanowią też leki biologiczne zmniejszające liczbę limfocytów B (np. rytuksymab, tocilizumab) - optymalnie szczepienia ochronne należy wykonywać przed ich włączeniem .
W przypadku szczepienia przeciwko grypie wskazane jest zastosowanie szczepionki „nieżywej”. Zalecenia te dotyczą zarówno szczepionki przeciwko grypie sezonowej, jak i grypie pandemicznej (tzw. świńskiej).
Należy rozważyć szczepienie przeciwko pneumokokom 23-walentną szczepionką polisacharydową (PPSV-23). Chorzy na AZChR, w porównaniu z ogólną populacją, należą do grupy zwiększonego ryzyka zgonu z powodu zakażeń układu oddechowego, a za jedną z głównych przyczyn takich zachorowań uważa się pneumokoki. Szczepienia przeciwko pneumokokom wywołują prawidłową lub tylko nieznacznie zmniejszoną odpowiedź humoralną u chorych na choroby reumatyczne - nawet gdy wykonano je w okresie leczenia immunosupresyjnego. Szczepienie przeciwko pneumokokom wydaje się bezpieczne u chorych na AZChR.
Chorych na AZChR należy szczepić przeciwko tężcowi zgodnie z zaleceniami dla populacji ogólnej. Jeśli u chorego leczonego rytuksymabem w ciągu ostatnich 24 tygodni doszło do poważnego zranienia i/lub zanieczyszczenia rany wymagającego profilaktyki przeciwtężcowej, należy zastosować profilaktykę bierną za pomocą swoistej immunoglobuliny.
Szczepienie przeciwko zapaleniu wątroby (WZW) typu A i/lub B zaleca się jedynie chorym na AZChR z grup ryzyka.
Chorych na AZChR, którzy wybierają się w podróż zagraniczną w rejony endemiczne, należy zaszczepić zgodnie z ogólnymi zasadami, z wyjątkiem podawania im szczepionek „żywych”, których należy unikać w okresie immunosupresji.
W celu ochrony chorych na AZChR przed zachorowaniem na choroby infekcyjne podczas podróży zagranicznej należy ich zaszczepić zgodnie z zaleceniami dla osób zdrowych.
Wyjątek stanowią: szczepionka przeciwko gruźlicy (BCG), doustna szczepionka przeciwko polio, doustna szczepionka przeciwko durowi brzusznemu oraz szczepionka przeciwko żółtej gorączce. Preparaty te zawierają żywe drobnoustroje, a więc u chorych na AZChR w stanie immunosupresji mogą wywoływać zakażenie zagrażające życiu.

opracowano na podstawie van Assen S,Agmon-Levin N, Elkaym O i wsp. EULAR recommendations for vaccination in adult patients with autoimmune inflmmatory rheumatic disease. Med Prakt 2011;70 :414-422.

opracowanie. dr n. med. Aleksandra Zoń-Giebel, lekarz specjalista reumatolog, Ślaskie Centrum Reumatologii, Rehabilitacji i Zapobiegania Niepełnosprawności im. gen. J. Ziętka w Ustroniu Sp. z o.o.

 

 

 

Nie bój się ćwiczyć

Cierpisz na Reumatoidalne Zapalenie Stawów? Nie obawiaj się ćwiczeń. Regularna aktywność fizyczna i systematyczne ćwiczenia usprawniają stawy, wzmacniają mięśnie, poprawiają samopoczucie.


Dzięki nim łatwiej poradzisz sobie z codziennymi obowiązkami. Nie trzeba rezygnować ze sportu, ale należy wybrać dyscyplinę, która nie naraża stawów na przeciążenia, np. pływanie, joga czy nordic walking.